مواد مختلفی نیاز دارن از غشای پلاسمایی عبور کنن و به طرف دیگه ش وارد بشن. مثلاً یونها، آب و ... این عبورومرور به چهار روش عمده صورت می گیره که عبارتند از:

1- انتشار، که خودش به دوشکل تسهیل شده و ساده هست. عبور آب از غشای پلاسمایی بدون کانال های پروتئینی (شکل فرعی عبور آب از غشا) مثالی برای انتشار ساده و عبور همین آب از طریق کانال های موسوم به آکواپورین (شکل اصلی عبور آب از غشا) مثالی برای انتشار تسهیل شده س.

2- انتقال فعال

3- اندوسیتوز، که خودش به سه شکل پینوسیتوز، فاگوسیتوز و اندوسیتوز با واسطه رسپتوره.

4- اگزوسیتوز

در اندوسیتوز با واسطه رسپتور، باید با مفاهیم زیر آشنا باشیم:

لیگاند: هر ماده ای که بخواهد از طریق اتصال به رسپتور، از طریق وزیکول به سلول وارد شود.

رسپتور: پروتئین غشایی که لیگاندها با اتصال به آن ها باعث تشکیل وزیکول روکش دار می شوند.

کلاترین: پروتئین هایی که در سطح داخلی سلول قرار دارند و در گودتر شدن چاله و نهایتاً در تشکیل وزیکول نقش دارند.

چاله روکش دار: فرورفتگی های موجود در سطح خارجی سلول که رسپتورها معمولاً داخل آن ها قرار دارند.

وزیکول روکش دار: به وزیکول حامل لیگاند و رسپتور که وارد سلول شده.

اندوزوم اولیه: اندامکی که اصلاً تو دبیرستان بهش اشاره ای نشده ولی به هرحال باید بدونیم که این یه اندامکه!! حتی اندوزوم ثانویه هم یه ارگانله! وزیکول روکش دار، در اولین اقدام به اندوزوم اولیه می پیوندد تا این ارگانل محموله های وارده به سلول را جداسازی و دسته بندی کند.

اندوزوم ثانویه: اندوزوم اولیه پس از انتقال آنزیم های لیزوزومی به آن، به اندوزوم ثانویه تبدیل میشه. ولی برای هضم کامل مواد داخلش باید به طور کلی به لیزوزوم بپیونده.

ارتباط اندوزوم ثانویه با لیزوزوم: با پیوستن اندوزوم ثانویه به لیزوزوم، زمینه برای هضم کامل مواد فراهم میشه.

درباره اندوزوم ها بعداً بیشتر صحبت خواهیم کرد.

مواد عبوری از غشا می تونن پیام برسونن یا که برای مصارف دیگه ای وارد سلول بشن. اگه یا هدف پیام رسانی باشه، دو نوع عبور داریم: یکی همون عبور از طریق اتصالات فاصله دار (Gap junction) است. دیگری وقتیه که این ماده عبوری مولکول پیام رسان هیدروفوبیک باشه که میتونه از غشا عبور کنه و به رسپتورهای داخل سلول متصل بشه. حالا یه سوال: مگه مورد اول هم اسم اون ماده ش پیام رسان نیست؟ میگیم نه! چون تو اتصالات فاصله دار خود یون ها و مولکول های کوچک پیام رو ارسال می کنن و بهشون مولکول پیام رسان گفته نمیشه. ولی تو سایر پیام رسانی ها، ما مولکولی داریم به اسم مولکول پیام رسان. منظورم اینه که دقت کنین وقتی میگیم مولکول پیام رسان، از پیام رسانی غیرمستقیم حرف می زنیم که توش رسپتو هم نقش داره. ولی وقتی میگیم پیام رسانی مستقیم، منظورمون همون پیام رسانی از طریق اتصالات فاصله داره که چیزی به اسم مولکول پیام رسان نداریم.

اگه بخواهیم یه جمع بندی در مورد رسپتور داشته باشیم میگیم دو جا خوندیمش: یکی تو اندوسیتوز با واسطه رسپتور که اصلاً خبری از پیام رسانی نیست. و دیگری تو پیام رسانی غیرمستقیم که مولکول هایی به اسم مولکول پیام رسان داریم و خودش دو نوعه: رسپتور داخل سلولی برای مولکولهای پیام رسان هیدروفوب که می تونن به راحتی از غشا عبور کنن و رسپتور خارج سلولی یا رسپتور غشایی برای مولکول های پیام رسان هیدروفیل که نمی تونن وارد سلول بشن و پیامشونو از همون دم در میدن و میرن!

پس پیام رسانی سلول دو نوعه: مستقیم و غیرمستقیم. چهار نوع پیام رسانی غیرمستقیم داریم که عبارتند از: اندوکرین، پاراکرین، اتوکرین، جوکستاکرین. این چهارنوع ربطی به هیدروفیل یا هیدروفوب بودن مولکول های پیام رسان ندارن. مثلاً تو اندوکرین ما هم هورمون هایی مثل انسولین داریم که گیرنده شون روی غشاس و هم هورمون هایی استروئیدی داریم که گیرنده شون داخل سلوله. پس قاطی نکنیم.